Страница 528 из 887

Immers wanneer men nagaat dat Java alleen reeds zoo scherp is

afgedeeld in twee ongelyksoortige deelen, zonder nog te letten op

de vele onderdeelen van die splitsing, kan men berekenen hoe

groot het onderscheid moet wezen tusschen volkstammen die verder

van elkander wonen en zelfs door de zee gescheiden zyn. Wie

nederlandsch Indie alleen kent van Java, kan zich evenmin een

juist denkbeeld vormen van den Maleier, den Amboinees, den

Battah, den Alfoer, den Timorees, den Dajak, den Boegie, of den

Makassaar, alsof hy nooit Europa verlaten had, en 't is voor

iemand die in de gelegenheid was 't onderscheid tusschen deze

volkeren waartenemen, dikwyls vermakelyk om de gesprekken

aantehooren--grappig en bedroevend tevens, de redevoeringen te

lezen!--van personen die hun kennis der indische zaken opdeden te

Batavia of te Buitenzorg.